Zoeken

De wereld van Anna

Tag

rouw

02 juni 2015: lieve mam

Lieve mam,

Het is alweer 3 maanden, twee weken, 1 dag, 14 uur en 50 minuten geleden dat jij de aarde hebt verlaten. Het maakt me verdrietig dat ik nog een heel leven voor me heb zonder jou, want deze drie maanden voelen inmiddels alweer als een eeuwigheid. Een eeuwigheid zonder jou.

Zaterdag is jouw as begraven en is het steentje geplaatst bij de begraafplaats van jouw geboortedorp. Ik voelde jouw aanwezigheid niet. Ik voel het overal. Ik voel het altijd. Maar afgelopen zaterdag, op die begraafplaats, voelde ik enkel leegte. Ik wil het niet voelen. Ik wil niet voelen dat het echt jouw lichaam is wat verbrand is. Ik wil niet voelen dat die begraafplaats echt jouw laatste rustplaats is. Ik wil niet voelen dat jij echt dood bent. Ik wil echt niet voelen dat jij er niet meer bent. Ik wil niet voelen dat je er de rest van mijn leven niet meer bent.

Het blijft moeilijk zonder jou. Het gemis is er altijd. Het ene moment intenser dan het andere moment, maar het gaat nooit weg. Ik droom regelmatig over je. En nog veel vaker denk ik aan je. Er gaat geen dag voorbij dat ik niet aan je heb gedacht. Ik probeer zo veel mogelijk om de mooie herinneringen te koesteren. Soms komen de beelden van de laatste vijf dagen naar voren. Het gereutel. De pijn. De warboel in jouw hoofd. Dat zijn de momenten die me verdrietig maken. Ik had je zoveel meer gegund dan die laatste dagen. Ik had je sowieso nog veel meer jaren gegund.

Het is zoals het is. Er is niemand die jou terug kan brengen naar ons. Ik hoop dat er goed voor je gezorgd wordt, waar je ook bent. Jij stelde altijd anderen boven jezelf. Jij zorgde hier voor iedereen behalve jezelf, en ik hoop dat het nu andersom is. Ik hoop dat je weet hoeveel je voor me betekent, dat ik altijd van je heb gehouden, nog steeds van je houd, en altijd van je zal blijven houden. Ik hoop dat je weet dat ik zo onwijs trots ben dat jij mijn moeder bent. Ik hoop dat je weet hoe gezegend ik me voel met een moeder als jij. En ik wil je bedanken voor alles wat je voor me hebt gedaan.

Dochterlief heeft het vaak over je. Ik hoop dat je haar boodschapjes naar heaven hebt ontvangen.

We houden van jou, (o)ma.

26 mei 2015: always and forever

Ik herinner me haar goed. Als ik mijn ogen sluit, dan zie ik nog in detail hoe ze eruit ziet. Haar donkere volle haren. Haar diepliggende ogen. Haar sproetjes over heel haar lichaam. Ik weet nog exact hoe haar stem klinkt. Hoe ze haar telefoon altijd opnam met ‘met mijn’. De talloze keren dat ik haar heb uitgelegd dat het in dit geval geen ‘mijn’ is. Ik herinner me haar lach, hoe het klinkt en hoe ze eventjes haar mond dichthield voordat ze haar tanden bloot lachtte.

 

Haar typische gekke manier van dansen. De manier hoe ze mijn zorgen over alles en niets wist om te toveren in kracht. Haar loyaliteit tegenover mij toen ik in de afkickkliniek zat. Haar onvoorwaardelijke vertrouwen in mij. Ik herinner het me als de dag van gisteren. Ik hoor nog steeds haar gemopper over mijn manier van wassen, en de gigantische bende die ik kon maken van mijn huis. Hoe ze het altijd opnam voor dochterlief. Ik was bang om haar te vergeten. Heel bang… 

 

Maar haar vergeten is hetzelfde als iets willen herinneren wat nooit gebeurd is. Het is onmogelijk. Zij zal altijd een deel blijven uitmaken van ons leven. Always and forever, mam. 

  

11 mei 2015: Moederdag

Gisteren werd ik huilend wakker. Natuurlijk had ik al gerekend op een moeilijke dag, maar het – niet te negeren – besef dat mijn moeder op deze ochtend niet samen met dochterlief in de keuken stond om een veel te uitgebreid ontbijt te maken kwam harder binnen dan verwacht. 

Moederdag vierden we altijd samen. Mama kwam dan in de ochtend al naar ons huis toe. Samen met dochterlief stond ze dan uren in de keuken, terwijl ik mijn bed niet mocht verlaten. Vorig jaar moest ik zo nodig naar het toilet dat ik het bed wel moest verlaten. Dochterlief was helemaal gepikeerd en herinnert het zich tot op de dag van vandaag nog als gisteren. Tijdens het ontbijt gaven we elkaar kado’s. Dochterlief maakte altijd wat voor mij én voor mijn moeder. Ik kreeg van mama plantjes, kaartjes om wat leuks te gaan doen of sieraden. Deze sieraden zijn nu dan ook heilig verklaard. Het leek destijds allemaal  zo verdomde normaal… Nu betekent het alles voor me. 

Gisteren huilde ik uit op de schouder van vriendjelief. De deurbel ging terwijl ik de tranen van mijn gezicht veegde. Snel rende ik – zoals alle jaren hiervoor – naar de slaapkamer om te doen alsof ik nog sliep. Dochterlief kwam thuis. Nu deed niet mama de deur voor haar open, maar vriendlief. Nu stond hij met haar in de keuken. Dit jaar maakte dochterlief koekjes en een kunstwerkje enkel voor mij. Dit jaar ging ik naar oma, omdat mama dit niet meer kan. Dit jaar kreeg ik van oma het sieraad dat mama had geërfd van opoe. 

Een Moederdag zonder haar is een kerstmis zonder kerstboom. Een Sinterklaas zonder Zwarte Piet. Ik koester de momenten met dochterlief, en zij heeft deze dag toch dragelijk gemaakt. 

Maar compleet was het niet. 

  

04 mei 2015: just a dream

Mama kwam me vannacht weer in mijn dromen bezoeken. Net zoals in het echte leven was mama overleden, maar ze lag nog in haar bed. Ik huilde en voelde het verlies van mijn moeder met een intensiteit die bijna te evenaren is met het moment dat mijn tante me zei dat mama overleden was. Mama opende haar ogen plotseling, en ik schreeuwde van puur geluk dat mama weer was bijgekomen. Ik heb haar hieropvolgend geknuffeld totdat ik wakker werd.

Wat is het dan ongelooflijk piep om wakker te worden en te realiseren dat het maar een droom was. 

Het steekt me steeds vaker dat mama er niet meer is. Het is zondag Moederdag, en zo’n dag doet hoe dan ook extra pijn. Gisteren zat ik in de bus die ik altijd nam toen ik nog bij mama woonde. We reden langs haar straat. Het doet dan zo’n pijn dat die weg me niet langer naar mijn moeder leidt. Ik mis haar zo ongelooflijk erg. Het gemis is minder zolang ik maar bezig ben met van alles en nog wat. Ik vind het eng om stil te staan. Het gemis lijkt dan in te slaan als een bom. Ik kan het tijdelijk wegdrukken, maar het haalt me steeds opnieuw in. Het voelt als liefdesverdriet, maar dan heviger. Het grijpt me bij de keel. 

Was je nog maar gewoon hier, mam. 

 

03 / 04 / 2015

Steeds vaker vraag ik me af of mama wel trots op mij is. Ik vraag me steeds vaker af of ik het wel goed heb gedaan, tijdens mama’s laatste dagen. Met name de avond, waarop ik uitgeput besloot een avondje thuis te gaan slapen, steekt me iedere keer opnieuw. Ik voel me schuldig. Héél schuldig. Niet alleen voor toen, maar ook voor de strijdkracht in mij om nu door te gaan… Ik snapte nooit hoe mensen zomaar door kunnen gaan als iemand die je liefhebt overlijdt, nu ben ik zelf het boegbeeld van ‘doorgaan’. 

Vanochtend, terwijl ik voor de Kerk aan het wachten was om naar binnen te gaan, zei een ouder tegen een andere ouder: 

‘We kunnen het niet aan om voor haar te zorgen. Ze heeft 24 uur per dag zorg nodig. Daarom moest moeder wel naar een hospice. Het liefst zou ze naar mijn zus gaan, maar dat lukt ons gewoon niet’. 

Het waren deze woorden die me pas doen beseffen dat wat ik voor mijn moeder heb gedaan wellicht helemaal niet zo vanzelfsprekend is als dat ik dacht. Niet iedereen kan hun moeder verzorgen terwijl ze langzaam verandert in alles waarvan je hoopt dat het haar bespaart zou blijven. Niet iedereen lukt het om nachtenlang wakker te blijven om hun moeder over haar rug te wrijven, op te merken dat hun moeder in de war raakt, hen soms niet meer herkent, hun moeder’s pampers te verschonen, het gereutel aan te horen, en uiteindelijk hun moeder te zien sterven. Niet iedereen lukt het om hun moeder te verfrissen en aan te kleden nadat ze is overleden. Ik heb alles wat ik in me had gegeven voor mijn moeder. Ik heb alles gedaan met alle liefde die ik in me had. En mama weet dat. Ik weet het zeker: mama voelde het. 

Nu ik ein-de-lijk weer eens naar de Kerk ben geweest, weet ik ook waarom ik al zo lang voelde dat ik gewoon moest gaan. Ik zat er nog maar heel even toen mijn ogen vochtig werden. Ik voelde de warmte van mijn geloof, die ik al een tijdje verloren was. Ik voelde de kracht. Jezus leeft. Mama leeft.

Mama leeft. In mijn hart. In mijn gedachten. In mijn ziel. 

  

25 / 03 / 2015

Mijn gezinnetje is nog niet de ge-oliede machine die het zou moeten zijn. De communicatie tussen de oppas en mij verloopt nog niet helemaal zoals het hoort te gaan. Dochterlief is inmiddels één middag ongeoorloofd thuis gebleven en was gisteren een half uur te laat. Ouders zijn toch degenen die het best voor hun eigen kind(eren) kunnen zorgen…

Ik ben een perfectionist pur sang en dat maakt de huidige situatie extra lastig. Ik kan urenlang piekeren en mezelf verwijtend toespreken over mijn nalatigheid. Als ouder ben ik verantwoordelijk voor mijn dochter en haar leven. Het voelt alsof ik haar laat stikken. In mijn gedachten herhalen de fouten zich honderden keren. Het voelt aan alsof ik machteloos sta, want hoezeer ik ook mijn best doe om zo snel mogelijk de balans terug te vinden: het lukt me nu nog niet. Alles is sinds mijn moeders overlijden veranderd… We moeten gewoon nog even wennen.

Na mijn moeders overlijden heb ik vrijwel direct de dagelijkse structuur vastgehouden, totdat dochterlief me letterlijk zei dat het haar te veel werd. Ze trok het niet om alle verplichtingen na te komen, terwijl haar hoofd vol zit met het verdriet wat samengaat met het gemis van haar oma. Dochterlief was degene die mijn moeder de afgelopen tien jaar het vaakst heeft gezien, en zij heeft mama’s ziekte het vaakst zijn slag zien slaan. Zij was mijn moeders oogappeltje, en mama was misschien wel haar grootste liefde. 

Sinds dochterliefs noodkreet zijn we op zoek naar een nieuwe balans. Ondertussen moet ik werken – wil ik de vaste lasten kunnen betalen. Ik bevind me in de beginfase van een onderzoek, wat ik geweldig vind maar ondertussen ook wat stress met zich meebrengt. Dochterlief en ik hebben samen ook heel wat sociale verplichtingen, en niet te vergeten wekelijks terugkomende sportavonden. Ik moet de nalatenschap regelen. Rouwen doen we tot op heden nog steeds niet echt. Inmiddels voelt het wel alsof er van alle kanten aan mij getrokken wordt. Ik begin opgebrand te raken. 

Het verdriet sleep ik overal mee naartoe, maar ondertussen speel ik continue een toneelstukje voor zowel anderen als mezelf. Het gaat prima, is misschien wel de meest gehanteerde leugen in de geschiedenis van de mens. En ook ik gebruik deze leugen meestal. Vaak. Dagelijks. Eigenlijk gewoon altijd als mensen me vragen hoe het gaat. 

17 / 03 / 2015

Het is een maand geleden dat mama is overleden. Ik merk langzaamaan dat het besef er in begint te hakken. Waar ik eerst gewoon nog naar foto’s van mama keek zonder te realiseren dat ze er niet meer is, word ik nu steeds emotioneler als ik haar op die foto’s zie staan. Mijn moeder is er niet meer. 

Eind juni doe ik mee met Samenloop voor hoop. Ik loop mee voor mijn moeder. Ik loop mee omdat zij de strijd tegen kanker heeft verloren. Ik loop mee in de hoop dat deze strijd ooit wat positievere uitkomsten heeft. Maar mijn moeder is er niet meer. Nu niet. Nooit meer. 

Steeds vaker stromen de tranen over mijn wangen, gewoon zomaar op random momenten. Het duurt misschien nog maanden voor ik echt besef dat de dood onomkeerbaar is. Het duurt misschien nog heel lang voor ik me besef dat mijn moeder er echt niet meer is, maar het besef zal er komen. De vraag is niet of, maar wanneer. Het verdriet beangstigt me niet. Ik zal het omarmen. Ik zal het aanvaarden. En ik weet zeker dat mama over me zal waken op de momenten dat ik het echt niet meer weet. 

You are gone, but not forgotten. I will always love you. 

3 januari 1965 – 17 februari 2015.



09 / 03 / 2015

Gisteren was ik precies 7 jaar clean. Waar ik dit vroeger vierde met Bosche bollen, ben ik het dit jaar helemaal vergeten. Ik kwam er gisteren pas laat in de middag achter. Ik vind het een goed teken. Blijkbaar is de verslaving zo ver uit mijn systeem dat ik niet meer de behoefte voel om het uitbundig te vieren dat ik het niet meer ben. Alcohol is ook bijna geheel automatisch uit mijn leven verdwenen. Ik dronk het voor het laatst met oudjaarsavond. 

Dit weekend heb ik weer niet de moed verzameld om mijn vader te bezoeken. Ik vind iedere keer wel weer excuses waarom het nu niet goed uitkomt. Ik voel enerzijds behoefte om mijn vader te zien en anderzijds wil ik hem niet zien. Het maakt het allemaal niet veel makkelijker dat hij binnenkort weer naar Vietnam gaat. Waarom zou ik me opnieuw aan hem hechten als hij sowieso niet de intentie heeft om in mijn leven te blijven? 

Ik vond wel de tijd om opa en oma te bezoeken. Het voelt nog een beetje vreemd om familie te bezoeken. Mijn gevoel zit nog steeds helemaal op slot en ik besef nog steeds niet dat mama er niet meer is. In mijn gedachten leeft ze nog gewoon voort. Het is een vreemde gewaarwording. Ik weet dat mama overleden is en dat ik haar nooit meer zie, maar zo voelt het niet. Familieleden hebben het continue over het overlijden van mama en zij zijn allemaal in diepe rouw. Hiermee confronteren zij mij natuurlijk keer op keer wel met het overlijden van mama, en op dat moment voel ik het verdriet wel. Ik vind het alleen moeilijk te verkroppen dat het met hen heel slecht gaat, en dat het over het algemeen genomen wel oké met mij gaat. Ik houd zielsveel van mijn moeder. Waarom leef ik dan toch zo makkelijk door? Komt het werkelijke besef nog wel? Of houd ik mezelf niet gigantisch voor de gek door te denken dat het oké gaat terwijl ik vorige week nog helemaal overstuur op de grond lag? Enfin, tijd zal leren hoe het verder allemaal gaat verlopen. Misschien wordt het gewoon tijd dat ik wat minder in mijn hoofd ga wonen, en meer in het leven ga staan. Gewoon in het hier en nu, en accepteren dat dit blijkbaar mijn manier is.

Gisteravond heb ik een film gekeken. The boy in the striped pyjama’s. Ooit stond heel mijn Facebook vol met hoe indrukwekkend deze film is. Ik vind de film heel erg tegenvallen. Het komt helemaal niet realistisch over met Duitsers die Brits praten. Het was allemaal net iets te overdreven, net iets te sentimenteel gebracht om serieus te kunnen nemen, en ik kwam hierdoor niet echt in de film. Wellicht kan ik beter het boek lezen. De film was in ieder geval niet wat ik verwacht had. Hebben jullie deze film gezien, en wat vinden jullie er van? 🙂

06 / 03 / 2015

Ik snap best dat je ietwat chagrijnig bent in de vroege ochtend, maar ik word zelf ook nogal chagrijnig van al die onvriendelijke buschauffeurs, dus Arriva: doe er wat aan of zorg dat de aansluitingen logisch zijn! Dat boze gedoe ’s ochtends, ik ben er echt helemaal klaar mee. Iedere keer word ik behandeld als een crimineel en doen buschauffeurs alsof ik iets heel stoms vraag. Ja sorry, maar zij moeten toch echt bij hun baas zijn. 😉 

Zoals jullie vast al merken raak ik redelijk gefrustreerd van dit ochtendritueel als ik vroeg moet beginnen met werken. Ik kan er al een dag van tevoren mee zitten dat ik weer iets aan die boze buschauffeurs moet vragen. Het liefst zou ik gaan fietsen om dit gezeik te vermijden, maar dan moet ik heel wat kilometers door een eng bos. Dat durf ik dan ook weer niet. Op deze manier is het echter ook niet bepaald leuk… Maar goed, we moeten er maar mee dealen denk ik. 

Gelukkig is het straks wel weer weekend. Er komt een vriendinnetje van dochterlief logeren. Morgen gaan we langs broertjelief, en zondag ga ik maar eens echt naar papa (denk ik). Ik weet nog steeds niet of ik er wel echt aan toe ben. Er is zo onwijs veel gebeurd de afgelopen jaren, en er speelt zo veel op dit moment. Het is twijfelachtig of je rouwend wel zulke allesbepalende keuzes moet maken.   

Oh yes, ik kom op tijd bij m’n werk aan! 

Dinsdagnacht had ik een woede-aanval. Echt eentje waarbij ik met een vuist tegen de spiegel sloeg en niet meer kon stoppen met huilen. Ik heb zelfs een tijd gewoon op de grond gelegen. Helemaal overstuur. De kalmeringstabletten die ik heb gekregen werken bij mij andersom dan dat ze zouden moeten. Great. Ik had het kunnen weten, want ook slaapmedicatie werkt bij mij in tegenovergestelde richting. Het is niet voor niets dat ik ooit volgepropt werd met buiten-proportioneel zware medicatie. 

Woensdag was mijn tante jarig. We zijn op visite geweest in haar nieuwe (en gigantische) huis. Het huis is adembenemend, maar ook voor altijd getekend met de herinnering aan het overlijden van mama. Wat hebben we vaak gegrapt dat mama in het appartement boven de loods zou gaan wonen en wat verheugde ze zich er op om het huis te bewonderen. Mama keek daar echt naar uit. Ze heeft het huis niet meer kunnen zien. En ja, that hurts. 

Die pijn is er eigenlijk altijd wel. Het is een sluimerend soort pijn wat je overal mee naartoe sleept… Volgens mij gaat het ook niet meer weg. Ik zal mijn moeder altijd missen, en dat gemis zal altijd pijn blijven doen. 

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑