God wordt door moslims aanbeden als schepper van alles. Hij is (ver boven de mens) verheven. God is soeverein, barmhartig, almachtig en alwetend. Er wordt aan God door de islam 99 eigenschappen toegekend. God openbaart niet zichzelf, aldus moslims. Zijn tekenen van bestaan zijn wel terug te herkennen in de pracht van de schepping. Niets van God is door de mens te kennen, behalve Zijn wil die via Mohammed aan de mens geopenbaard is. Moslims spreken de grootheid van God vaak uit door middel van uitdrukking Allahoe akbar (God is groter/de grootste – het Arabisch kent geen overtreffende trap). Het begrip tawhid staat tevens centraal. Tawhid betekent letterlijk ‘een maken’. Het staat voor het principe dat God de enige is die er werkelijk toe doet. Tawhid is om deze reden tegen de scheiding van geloof en staat, en staat aan de basis van het islamisme – de politieke islam. De islam wordt door islamologen – zoals Urbain Vermeulen – eerder als een rechtssysteem dan een godsdient beschreven, omdat in die gebieden waar de islam zich heeft kunnen vestigen als meerderheidsgodsdienst er nooit een tweedeling heeft bestaan tussen religieus-eschatologische en ethisch-juridische aspecten (Wikipedia).

Net zoals christenen en joden geloven moslims in het bestaan van door God geschapen engelen, dienaren van God. De islam kent vier aartsengelen en miljoenen beschermengelen. Moslims geloven traditioneel dat naast elk mens twee engelen zitten: één aan de rechterkant die zijn goede daden en woorden noteert, de ander aan de linkerkant om zijn zonden op te schrijven. De Koran leert ook dat de duivel – Iblis of Shaitan – een Djinn is. De duivel buigt – in tegenstelling tot de andere engelen – niet voor Adam. Vergelijkbaar met animistische religies kent de islam mannelijke en vrouwelijke of geestelijke wezens, de djinns. Deze wezens spelen een grote rol in het dagelijks leven van aanhangers van de zogenoemde volksislam. In de volksislam spelen bijgeloof, magie – zoals het boze oog – een belangrijke rol. Djinns zijn andere wezen dan mensen, maar desondanks zitten ze volgens de islam in de dezelfde positie als de mensen. Djinns hebben de keuze om God al of niet te volgen. Er bestaan onder djinns dan ook moslims en niet-moslims. Net als in het christendom en jodendom geleerd wordt zijn de geestelijke wezen die God niet willen volgen bekend als kwade geesten of demonen. De islam kent de concepten van vergeving en verlossing van zonden niet. Volgens de islam blijft ieder mens altijd zelf verantwoordelijk voor zijn eigen daden en moet ieder de gevolgen dragen bij het eindoordeel. Het eindoordeel is afhankelijk van de eindbalans tussen zonden en goede daden. De islam kent geen Kerk en heeft in principe geen kerkelijke hiërarchie. Iedere moslim is vrij om een interpretatie van een geestelijke voorganger te keizen (Wikipedia).

Islamitische eschatologie

Alle levende wezens op aarde zullen op de dag van de wederopstanding door God geoordeeld worden op basis van hun daded, aldus de islam. In tegenstelling tot het christendom leert de islam geen erfzonde, maar wel de neiging van ieder mens om van het goede pad te dwalen. De islam kent vergelijkbaar met christenen wel een islamitische opvatting van de Heilige Geest (Roeh Al-Qoedoes). De heilige-drie-eenheid wordt echter resoluut door de islam afgewezen. In de Koran wordt Adam, net zo goed als Eva – die niet bij naam wordt genoemd -, verantwoordelijk gesteld voor de zondeval. Adam had zijn partner moeten afhouden van het overtreden van Gods gebod. Zonde is voor moslims het begaan van fouten door slechte invloed van buitenaf of van de eigen ziel. Gedragsproblemen komen gedeeltelijk van binnenuit (nafs) en gedeeltelijk van buitenaf (invloed vriendenkring, mensen met een slechte invloed, beïnvloeding door de consumptiemaatschappij, invloed van Satan). Slechte daden kunnen voor een deel gecompenseerd worden door het vervullen van Fard (religieuze plichten), onderwerping aan de wil van God en het doen van goede daden. Ieders goede en slechte daden zullen tegen elkaar afgewogen worden op de dag van de opstanding – wat ook wel ‘het uur’ of ‘de dag van het oordeel’ wordt genoemd. God’s vergevensgezindheid zorgt er voor dat mensen de hemel bereiken. Dit wordt soms voorafgegaan door een tijdelijke straf in de hel. Een positieve balans resulteert altijd in rechtstreekse toelating tot het paradijs. Moslims die ridda hebben begaan – oftewel Gods bestaan hebben ontkend en daarmee getornd hebben aan de inhoud van de geloofsbelijdenis – krijgen eeuwige straf (Wikipedia).

Algemeen aanvaard is het geloof van de komst van een messiaanse figuur, al Mahdi – de door God geleide – die de wereld van gerechtigheid zal brengen en terug zal voeren naar de ware islam. De Koran zwijgt hier echter over. Sommige van Mohammeds uitspraken hierover, zoals opgetekend in de Hadith, zijn onbetrouwbaar gevonden. De identiteit van dit figuur blijft dan ook onderwerp van discussie binnen de islam. Het zou kunnen gaan om de profeet Isa als messias, maar het zou ook kunnen gaan om de profeet Isa die de messias op deze Dag zal komen brengen. De jiieten en soennieten hebben op dit punt heel afwijkende opvattingen. Het paradijs – djenna – wordt in de Koran beschreven als een plaats waar geen moeite, verdriet of vermoeidheid is en waar de rechtvaardigen het aangezicht van de Godheid mogen zien. De paradijsbewoners mogen liggen op de zijden rustbanken aan de oevers van stromende rivieren, terwijl zij genieten van hemelse spijzen en dranken, die hen door jongelingen worden aangereikt. Donkerogige maagden (hoerris) staan de gehele tijd tot hun beschikking. Veel moslims vatten deze beschrijving letterlijk op. Moslimsgeleerden benadrukken daarnaast het allegorische karakter ervan. De bomen zouden de goede daden symboliseren en de rivieren het geloof van de rechtvaardigen. De hoerris zouden, net als de spijzen en dranken, symbool staan voor geestelijke zegeningen, omdat de goede vrouwen van de rechtvaardigen ook in het paradijs komen. Het begrip hoerris wordt overigens maar twee keer in verzen, die in de vroegere periode – in Mekka – zijn geopenbaard. Het neutrale woord zawjd – dat met partner vertaald kan worden – komt veel vaker voor. Vooral voor een feministische uitleg van de Koran is dit van belang. Ook met betrekking tot islam en homoseksualiteit lijken in deze vers mogelijkerwijs een aantal verwijzingen te staan (Wikipedia).

Andere elementen uit de leer

“Kufr” betekent in het Arabisch ‘ongeloof, ontrouw’, ‘kafara’ betekent ‘bedekken, verbergen; ongelovig zijn’. In de Koran wordt het woord ‘kafr’ gehanteerd om te refereren naar mensen die de realiteit van Gods heerschappij en autoriteit ontkennen of verbergen. Er worden in de islam verschillende gradaties van kafr onderscheiden met verschillende onderliggende redenen. Dit varieert van arrogantie en koppigheid tot hypocrisie. In de Koran wordt een ongelovige kāfir genoemd, wat verwijst naar iemand die ondankbaar is ten opzichte van God. Ook de duivel wordt in de Koran een kāfir genoemd, terwijl hij zojuist nog met God gesproken had. Normaal gesproken wordt met kāfir iemand bedoeld die het bestaan van God ontkent, ook wel shirk genoemd. Mensen van het Boek vallen hier niet onder, desondanks de voor moslims moeilijk aanvaardbare drie-eenheid. Jezus (Isa) wordt door de islam wel als belangrijke profeet erkend, maar niet als zoon van God (Wikipedia).

Veel moslims kennen een sterke afhankelijk van het lot zoals God dat beschikt (insha’Allah, zoals God het wil), zowel goed als kwaad. De islam leert moslims echter alles te doen wat in hun vermogen ligt om het kwade af te wenden en pas hierna op God te vertrouwen. Een moslim is verplicht om medicatie in te nemen bij ziekte. Een moslim moet niet op het lot vertrouwen zonder verder iets te ondernemen. Moslims zien heil en redding als een zaak van de hele wereldgemeenschap, de universele islam. Velen zeggen dan ook te streven – ook wel uiterlijk jihad genoemd – naar het realiseren van één wereldomvattende islamitische staat. Leven in één moslimgemeenschap – de oemma – geleid door moslims die kennis hebben van Gods wil zou alle mensen helpen de wil van god op te volgen (Wikipedia).